सुदुरपश्चिमको भौतिक, आर्थिक र सामाजिक विकास व्यवस्थापन गर्न धनगढीमा मन्थन


Monday, 3 Jul, 2017 12:00 AM

धनगढी- सुदुरपश्चिमको भौतिक, आर्थिक र सामाजिक विकास व्यवस्थापन र मार्ग चित्र तयारी गर्न सोमबारदेखि धनगढीमा शुरु भएको क्षेत्रीय कार्यशाला गोष्ठी शुरु भएको छ । प्रमुख अतिथि प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले  गोष्ठीलाई उद्घाटन गर्दै समष्टीगत चौतर्फी दिगो बिकासका लागि  प्रदेशको सम्भाव्यताका आधारमा प्राप्त अवसरहरुको उपयोग गर्दै कृषि, जलश्रोत, उर्जा, पर्यटन र रणनीतिक पूर्वाधारका क्षेत्रमा लगानी बृध्दि गरी यस प्रदेशका जनताको जीवनस्तर माथि उठाई सम्बृद्धि समेत हासिल गर्नुपर्ने देखिएको बताए ।

उनले यस क्षेत्रमा ब्याप्त मानवीय एवम् आर्थिक पछयौटेपनको दुश्चक्रमा फसेका नागरिकको जीवनस्तर उठाउन लगानी बृध्दि गर्नुका साथै गरिएको लगानीको प्रभावकारी कार्यान्वयनबाट उपयोगीता बढाउनु पर्नेमा उहाले जोड दिएका थिए ।  
पूर्व मन्त्री लेखराज भटट्ले क्षेत्रमा विकासका बाधक तत्वहरुको पहिचानका साथै विकास कार्य संचालन गरी दल गत भावना भन्दा माथि उठी यस क्षेत्रको विकासका लागी एकजुट हुनु पर्ने जरुरी देखीएको बताऐ । त्यस्तै राष्टिय योजना आयोगका  सदस्य तथा सुदुरपश्चीम बिकास आयोगका अध्यक्ष डा. प्रभु बुढाथोकीले क्षेत्रको  बिकासका लागी लगानी बढाउन योजना आयोगका तर्फबाट प्रतिबद्यता जनाए । समारोहमा उर्जा मन्त्रालयका सचिव अनुपराज उपाध्यायले जलश्रोतका परियोजना संचालन गर्न सम्भाव्य देखीयता पनी बिभीन्न कारणले कार्यान्यनमा आउन सकेका छैनन् । छिटै नै यी परियोजना संचालनमा ल्याउन नेपाल सरकार प्राथमीकता दिइ प्रयासरत रहेको छ । त्यस्तै सु .प. सरोकार मञ्चका अध्यक्ष बिष्णु प्रसाद खत्रीले प्रदेश नं ७ का बिभीन्न संभावना प्रस्तुत गर्दै आगामी दिनमा ती संभावनाहरुको उपयोेग बाट यस प्रदेशको सामाजीक आर्थीक बिकास संचालन गरी गरिबी निवारण गर्नुपर्नेमा बिशेष जोड दिए । नेपाल व्यवस्थापन संघका राष्ट्रिय सभापती शुसील भटट्ले यो गोष्टि प्रदेश नं ७ को बिकासको लागी पहिलो खुड्कीला भएको र आगामी दिनमा प्रदेश र स्थानीय तहका निर्वाचीत सस्थाहरुको योजना तर्जुमा संचालन , व्यवस्थापनमा सहजीकरण गर्न व्यवस्थापन संघ नेपालले निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए । कार्यशाला गोष्ठीको उद्देश्य माथि प्रा. डा. हेमराज पन्तले प्रकाश पार्दै यो दुई दिन सम्म संचालन हुने गोष्ठीबाट स्पष्ट रणनितिक मार्ग चित्र कोरिनेका साथै प्रदेश ७ को समष्टिगत विकास हुनेमा विश्वास ब्यक्त गरे ।
 गोष्ठीका सयोजक धर्मानन्द अवस्थीले विशिष्ट अतिथि तथा योगदान कर्ता सबैलाई स्वागत गर्नु हुदै गोष्ठीबाट सामाजिक आर्थिक विकासको मार्ग चित्र तयार गर्नेमा यो गोष्ठी सफल हुने विश्वास ब्यक्त गरे ।  समुद्घाटन समारोहको अन्तमा नेपाल व्यवस्थापन संघ सु. प च्यापटरका अध्यक्ष डा. पदम राज जोशीले सबै लाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै गोष्ठीको सफलताको कामना गर्नु भयो ।

यो कार्यशालामा सुदुरपश्चिममै रहेका  र सुदुरपश्चिमबाट गएर मुलुकभर आफ्नो क्षमता र दक्षता प्रदर्शन गरेका विज्ञ, जानकार एवं विद्वानहरू करिब दुईसय जनाभन्दा बढिले गहन छलफल गर्नेछन् । त्यसका लागि ६ वटा मूल शिर्षक र २० वटा उपशिर्षक तय गरिएका छन् ।
गोष्ठीमा घनिभूत छलफलका लागि वर्तमान स्थितिको विश्लेषण गरि प्रदेश–७ को समग्र संभाव्यताका आधारमा विकासको मार्गचित्र तय गरिनेछ  । र,  त्यसमा राजनीतिक दलहरु, सरकार, गैरसरकारी, निजी क्षेत्र र नागरिक समाजलगायत सबैको प्रतिवद्धता लिएर त्यसलाई सार्वजनिक गरिनेछ । यस क्षेत्रको समग्र सामाजिक, आर्थिक विकासका लागी अवलम्वन गर्नु पर्ने नीति, रणनीति तथा कार्यक्रमहरुको वारेमा व्यापक छलफल गरी सुझाव सहितको विकासको साझा अवधारणा तयार गर्ने र नेपाल सरकार, जनप्रतिनिधि एवं सरोकारवाला निकाय समक्ष प्रस्तुत गर्ने यस कार्यशालाको उद्देश्य रहेको छ  । तत्पश्चात्, घोषित मार्गचित्रका एजेन्डाअनुसारको काम गर्न÷गराउन स्थानीय तह, प्रदेश तह र केन्द्रसम्मै निरन्तर सहजीकरण र सहयोग समेत गरिने छ ।

राज्यको पुनसंरचना, संविधान कार्यान्वयन तथा स्थानीय तहलाई अधिकार सम्पन्न तुल्याउन व्यापक प्रयास भैरहेको वर्तमान अवस्थामा यो कार्यशाला गोष्ठी र यसवाट प्राप्त हुने सुझावहरु अत्यन्त महत्वर्पूण हुने विश्वास छ । यस्तो आयोजन प्रदेश–७ का हकमा त नौलो हुँदै हो, समग्र नेपालमै पनि पहिलो पटक हो ।
 
यो कार्यशाला नेपाल व्यवस्थापन संघको सुदूरपश्चिम च्याप्टर, सुदुर पश्चिम सरोकार मन्च र सुदुरपश्चिम विकास आयोगको संयुक्त आयोजनमा हुँदैछ । यसका साझेदारहरूमा उर्जा मन्त्रालय, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय र संयुक्त राष्ट्र संघीय विकास कार्यक्रम (युएनडिपी) नेपाल, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ प्रदेश–७ छन् ।

बिचार

किन सफल हुँदैनन् गृहमन्त्री ?

यतिवेला ऊर्जा मन्त्रालयमा सफल भएका जनार्दन शर्मा गृहमन्त्री छन् । उनले गृहमा नियुक्त भएको भोलिपल्टै गृह प्रशासन र प्रहरीमा आमूल परिवर्तनको उद्घोष गरे । उनको पहिलो उद्घोष त सरुवा, बढुवामा चलखेल र सिफारिस बन्द गर्ने थियो । बढुवाका लागि नेताको सिफारिस गर्ने प्रहरीको नम्बर नै घटाउनेसम्मका ‘क्रान्तिकारी’ गफ गरे । तर, व्यवहार भने घोषणा अनुसार गरेनन् । प्रहरीको सरुवा–बढुवामा चरम राजनीतिक हस्तक्षेप देखिएको छ । हचुवाका भरमा सुरक्षासँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण निर्णयहरू भएका छन् । प्रहरीमा इमानदार र क्षमतावान्भन्दा नेताहरूलाई खुसी बनाउने अधिकृतहरू हाबी भएका छन् । एक नम्बरमा एआइजी बनाइएका बमबहादुर भण्डारीलाई मुख्यालयमा थन्काएका छन् । राम्रा एआइजीहरूलाई मुख्यालयमा राखेर खराब रेडर्क भएका एआइजीलाई प्रदेश इन्चार्ज बनाएर पठाइएको छ । एसएसपीको सरुवामा पनि धेरैजसो बदनामहरूले नै अवसर पाएका छन् । धनुषाजस्तै हरेकजसो जिल्लामा नेताले आफ्ना विश्वासपात्र प्रहरी प्रमुख लैजान थालेका छन् । ऊर्जामै जस्तै गृह प्रशासनमा ‘उज्यालो’ छर्ने अपेक्षा गरिएका शर्माले तीन महिनाको कार्यकालमा प्रहरी संगठनभित्र अपेक्षा अनुसारको काम गर्न सकेनन् ।

सेनालाई सधैँ शंका किन ?

 मनोबलबिनाको फौज भिडसरह हुनेछ। सिपाहीको मनोबल परिवारसँग पनि जोडिएको हुन्छ। सिपाही भनेको दर्जा होइन, यो सैनिक पेसा हो। तसर्थ वर्षको ११ महिना ब्यारेक बस्नुपर्दा र शान्ति सेनामा जाँदा वर्षको १२ महिनै विदेश बस्दा आफ्ना घरपरिवारसँग रेडियोमार्फत सन्देश प्रवाह गर्ने काम हुनु जरुरी छ। सकिन्छ भने निःशुल्क टेलिफोन सेवा प्रदान गरिनैपर्छ। यद्यपि त्यसभन्दा रेडियो सस्तो पर्न जानेछ। अर्को कुरा, हाल सेनामा तलदेखि माथिसम्मका दर्जाहरू शिक्षित भएका र साहित्य सिर्जना, इतिहास लेखन, सैनिक अभ्यासका सम्झनाहरू लेख्न र पढ्न रुचि राख्ने धेरै भएकाले त्यस्ता प्रतिभाहरूबाट लेख–रचना संकलन गरी प्रसारण गर्दा अझै गौरव गर्नेछन्, फौजले। त्यसै गरी संगीत र गायन क्षेत्रमा रुचि राख्ने फौजलाई पनि रेडियोमार्फत आफ्नो प्रतिभा प्रष्फुटन हुन दिनु जरुरी छ।  नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी ब्यारेक बस्ने राष्ट्र सेवकहरू भएकाले ती अंगहरूमा आ–आफ्नो टेलिभिजन, रेडियो लगायतका सञ्चारमाध्यम हुनु नितान्त ढिलो भइसकेको छ। नेपाल सरकार, आम नेपाली, नेपाली पत्रकार जगत्, प्राज्ञ, विज्ञले सेना–प्रहरीको ब्यारेक जीवनको कष्ट बुझेर यस पक्षलाई सहयोग गर्नुपर्छ।

महत्वपूर्ण वेबसाइट

Top