अहिलेकि मोनिका उहिलेकि नताशा


Thursday, 25 Aug, 2016 12:00 AM

रवि धामी
संसारकै शक्तिशाली राष्ट् संयुक्त राज्य अमेरिकाकी नागरिक नताशा त्यहि मुलुककि आर्कि चेली मोनिका । दुवैमा कुनै फरक छैन । दुवै जनाले अमेरिकाको सुखसयलको मज्जा लुटेका छन । उनिहरुलाई लाउन खानमा कुनै कमि छैन । काम गर्दा पनि उनिहरु मन लागे गर्छन मन लागे गर्दैनन् । मोनिका शिक्षिका हुन त नताशा व्यापारी फरक त्यति नै हो । तर उनिहरुको मुटू फराकि छ । शरिरले धनेसम्म नतासा नेपालका डाडापाखा धाउने हैयित राख्छिन, नेपालका संस्कृती जगेर्ना गर्न र त्यसमा सहभागिता हुनु उनको पहिलो प्राथमिक्ता हो । मस्किलले दुई वर्ष नेपालमा व्यतित गरेकि नताशाकालागी हिमाल, पाखा पधेरो नेपालका लागी विरानो लाग्दैन । उनलाई नेपाली भाषा बोल्न र नेपाली संस्कृतीमा हुर्कन उनलाई बिरानो लाग्दैन ।

ठिक विपरित मोनिका हेराण्डकालागी नताशा भन्दा नेपाल नौलो हो । जीवनका ३३ सौं वसन्त पार गरेपछि पहिलो पटक नेपाल आई पुगेकि मोनिकाकालागी भाषा संस्कृती रहनसहन सबै फरक । म्यारिल्यण्डमा बसोबास गर्दै आएकि मोनिकाकालागी नेपाल भन्ने देश एउटा शब्दकोषमा सिमित थिया । ज्यादैन भन्दा भन्दै पनि नताशाले उनलाई नेपाल आफैमा प्यारो लाग्दै गयो अनि प्यारो नेपाल उनको भ्रमणको पहिलो नम्वरमा दर्ज भयो ।

हो, २०७२ वैशाख १२ गते नेपालमा आएको विशानकारी भुक्म्पपछि नताशा र मोनिका संगसंगै जोडिए । नताशालाई २० वर्षे पुरानो नेपालको मायाले मोनिकालाई पनि डोर्यो । २० वर्षअघि विश्व विद्यालयको अध्यननको सिलसिलामा सन १९९५ मा पहिलो पटक नेपाल आएकि थिईन नताशा । त्यो बेला अधिक समय ललितपुरका शाक्यहरुसंग बसेर मुर्तिकला सिकेकि नताशा जब पहिलो पटक पश्चिम नेपालको लमजुंगस्थित दुराडांडा पुगिन अनि उनलाई नेपाली संस्कृती र परम्पराले आफुसंग तान्यो उनि नेपालप्रति आक्रषित भईन । दुराडाडामा शिवराज पौडेलको घरमा तीनसाता बिताएकि नताशाकालागी नेपाल चिनाउने खास माध्यम बन्यो । दुराडाडाको संस्कृती र त्यहांका वासिन्दाको अत्यधिक माया र सद्भावलाई नताशालाई त्यतिबेला विथल्यो जतिबेला नेपालमा निनाशकारी भुकम्पले हल्लायो । सारा संसार नेपालका भुकम्प पिडितकालागी हातहरु फैलाउदैथियो नताशाका हातपनि संगै अघि बढे र उनको सपनालाई सकार पार्ने काममा खटिए तिनै दुराडाडाका शिवराज पौडेलका नाती विवेक पण्डितका हात पनि ।

दक्षिण भारतको एउटा विश्वविद्यालयमा पढ्दै गरेका विवेकसंगको नेपालमा गएको भुकम्पपछिको पहिलो सम्पर्क र तिनै विवेकको योजनामा अहिले लमजुंगकै राईनाशकोटमा पुर्ननिर्मा हुदै छ पर्यटकिय गाउ ।

सन २०१६ जुनको अन्तिममा संयुक्त राज्य अमेरिकाको जर्जियास्थित एटलान्टा शहरमा नेपाली समुदायको पुरानो सामाजिक संस्था एसोसिएसन अफ नेप्लीज ईन अमेरिकाज एएनए को ३३ औ वार्षिक साधाहरण सभामा अतिथिका रुपमा सहभागि हुने अवसर प्राप्त भयो । संस्थाका अध्यक्ष दाई रोजर अधिकारीको आग्रहमा व्वस्थापिका संसदको विकास समिति सदश्य दाई रविन्द्र अधिकारीको अगुवाईमा संसल सदश्य गगन थापा, कान्तिपुर टेलिभिजनका आदरणिय दाई भुषण दाहाल र सिनेकर्मी नगमा श्रेष्ठ एटलान्टा पुगेका थियो । कार्यक्रमकै दौरानमा भोकले तिर्खाएकि नताशा खानेकुरा खोृज्दै जांदा सोहि कार्यक्रममा सहभागी ताप्लेजुंगका खेम भट्टराइको सम्पर्कमा पुगिन । खेम भाईले नताशालाई होटलमा पुर्याएर खाना खुवाए । खाना खाएर कार्यक्रम स्थलमा पुग्ने बेला हतारिदै खेमले भने उ अमेरिकन नागरिक उसले नेपाली समुदायमा भुकम्पपछि आफ्नै प्रयासमा ठूलो काम गरेकि रहेछ यसलाई मिडियामा ल्याउनु पर्यो । अनि भयो नताशा र मेरो आमने समने ।

कारण थियो अमेरिकामा कार्यरत नेपालको एक प्रमुख राजनितिक दलको भगेनि संस्थाले हजारौ डलर उठाएर आफु खुशी गरेको अनि एउटा अमेरिकि चेली आफ्नो पहलमा नेपालमा सकेसम्म बढी भन्दाबढी राहात पुर्याउन अग्रसर ।

नताशासंग एटलान्टामा भएको भेट न्युयोर्कमा गएर फेरि दोहरियो । तर नताशासंगै जोडिएकि मोनकासंग भने नेपालमा आएर एकै पटक सम्बन्ध जोडियो । शरिरले धाने पनि नधाने पनि घन्टौ हिडेर मोनिका राईनासकोट पुगिन अनि थाहा भयो नतासा किन आफ्नो व्यस्त समयलाई पर्वाह नगरि राईनासकोटलाई सुम्पिदैछिन भनेर । भारि ज्यानलाई लिएर राइृनासकोट हिडेकि मोनिकालाई लम्जुंग सदरमुकामबाट पैदालयात्रा गरेर राईनासकोट पुग्न धौ धौ पर्यो । संगै रहेका  सर्वोदय सेवाश्रमका अध्यक्ष कृष्ण ओलिया सरको निर्देशन अनुसार उकालो हिडेका हामीलाई राईनासकोट पुग्न आढे आठ घन्टा लाग्यो अरुलाइृ मात्रै चार घन्टा लाग्थ्यो ।वर्षअघि नताशालाई राइृनासकोट पुग्न पनि त्यतिकै समय लागेको थियो तर यस पटक उनि सबै भन्दा अग्र भागमा हिडेकि थिइन । भरियालाई समेत पछि पारेर उनि अग्र भागमा हिड्न पाउन उनि गर्व गर्थिन । किन भने अघिल्लो पटकको हिटाृमा उनको पनि भारि शरिर थियो  यो पटक उनले दश किलो भन्दाबढी घटाएकि थिईन ।

राईनासकोटमा नतासा , मोनिकाले भुकम्प पिडितहरुकालागी १७ वटा अत्याधुनिक त्यो पनि पुरै पर्यटकिय घरहरु निर्माण गर्दै थिए । एक वर्षअघि शुरु भएपनि नाकावन्दि लगायतका कारणले निर्माणमा ढिलाई हुला खिन्न बनेका उनिहरु आफुले निर्माण गर्दै गरेको गाउको पुर्ननिर्माण हेर्न सकि नसकि उकालो उक्लिदै थिए । अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकका लम्जुंग सम्वाददाता दिपक अधिकारी र कान्तिपुर टेलिभिजनका ऋषि अधिकारी पनि साथमै थिए ।

कुरो घर बनाउनु र वस्ति बसाउनुमा मात्रै सिमित छैन छ त केवल यहां नैतिक्ताको । अमेरिकामा एउटा विश्वासिलो संस्था जुन संस्थामा सयौं जना सदश्य छन । सो संस्थाले भुकम्प पिडितकालागी भनेर उठाएको ५० हजार भन्दा धेरै पैंसाको हिसाव वेवारिसे बनाएको छ । जुन संस्था नेपाली कांग्रेस निकट भएकोमा आफुलाई गर्व गर्छ । तर त्यहि देशका  दुई नागरिक आफ्नो छाक टारेर नेपाली जनताको दुखमा मलहम पट्टि लगाउछन त्यो पनि सकि नसकि आफै गाउ पुगेर आफुले शुरु गरेको कामको निगरानि गर्दन । कुरो नैतिक्ता र विश्वासको हो । मैले आज त्यहि नैतिक्ता र विस्वासलाई जोड दिदै यो स्तम्भ लेखे । फेरि पनि मौका छ नेपाली कांग्रेस निकट भनिएका महासयहरु हो भुकम्प पिडितका ननाममा जो कोहिले उठाएर खाएको त्यो हजारौ डलरको पारदशीृता देखाउने हो भने तिमिहरुले दुई अमेरिकि चेली नतासा र मोनिकासंग सहकार्य गर्न किन हच्किचिने । यदि साहस छ,, फेरी मौका छ, यदि पचाउन नै खोजेको हो भने तिनै नतासा र मोनिकाहरुले हिसाव खोज्ने बेला आउने र तीनै राईनासकोटका नागरिकहरुले तालि पिट्ने र अगुल्टो हिर्काउन दिन नआउन समयमै चेतना भया ।
 

बिचार

किन सफल हुँदैनन् गृहमन्त्री ?

यतिवेला ऊर्जा मन्त्रालयमा सफल भएका जनार्दन शर्मा गृहमन्त्री छन् । उनले गृहमा नियुक्त भएको भोलिपल्टै गृह प्रशासन र प्रहरीमा आमूल परिवर्तनको उद्घोष गरे । उनको पहिलो उद्घोष त सरुवा, बढुवामा चलखेल र सिफारिस बन्द गर्ने थियो । बढुवाका लागि नेताको सिफारिस गर्ने प्रहरीको नम्बर नै घटाउनेसम्मका ‘क्रान्तिकारी’ गफ गरे । तर, व्यवहार भने घोषणा अनुसार गरेनन् । प्रहरीको सरुवा–बढुवामा चरम राजनीतिक हस्तक्षेप देखिएको छ । हचुवाका भरमा सुरक्षासँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण निर्णयहरू भएका छन् । प्रहरीमा इमानदार र क्षमतावान्भन्दा नेताहरूलाई खुसी बनाउने अधिकृतहरू हाबी भएका छन् । एक नम्बरमा एआइजी बनाइएका बमबहादुर भण्डारीलाई मुख्यालयमा थन्काएका छन् । राम्रा एआइजीहरूलाई मुख्यालयमा राखेर खराब रेडर्क भएका एआइजीलाई प्रदेश इन्चार्ज बनाएर पठाइएको छ । एसएसपीको सरुवामा पनि धेरैजसो बदनामहरूले नै अवसर पाएका छन् । धनुषाजस्तै हरेकजसो जिल्लामा नेताले आफ्ना विश्वासपात्र प्रहरी प्रमुख लैजान थालेका छन् । ऊर्जामै जस्तै गृह प्रशासनमा ‘उज्यालो’ छर्ने अपेक्षा गरिएका शर्माले तीन महिनाको कार्यकालमा प्रहरी संगठनभित्र अपेक्षा अनुसारको काम गर्न सकेनन् ।

सेनालाई सधैँ शंका किन ?

 मनोबलबिनाको फौज भिडसरह हुनेछ। सिपाहीको मनोबल परिवारसँग पनि जोडिएको हुन्छ। सिपाही भनेको दर्जा होइन, यो सैनिक पेसा हो। तसर्थ वर्षको ११ महिना ब्यारेक बस्नुपर्दा र शान्ति सेनामा जाँदा वर्षको १२ महिनै विदेश बस्दा आफ्ना घरपरिवारसँग रेडियोमार्फत सन्देश प्रवाह गर्ने काम हुनु जरुरी छ। सकिन्छ भने निःशुल्क टेलिफोन सेवा प्रदान गरिनैपर्छ। यद्यपि त्यसभन्दा रेडियो सस्तो पर्न जानेछ। अर्को कुरा, हाल सेनामा तलदेखि माथिसम्मका दर्जाहरू शिक्षित भएका र साहित्य सिर्जना, इतिहास लेखन, सैनिक अभ्यासका सम्झनाहरू लेख्न र पढ्न रुचि राख्ने धेरै भएकाले त्यस्ता प्रतिभाहरूबाट लेख–रचना संकलन गरी प्रसारण गर्दा अझै गौरव गर्नेछन्, फौजले। त्यसै गरी संगीत र गायन क्षेत्रमा रुचि राख्ने फौजलाई पनि रेडियोमार्फत आफ्नो प्रतिभा प्रष्फुटन हुन दिनु जरुरी छ।  नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी ब्यारेक बस्ने राष्ट्र सेवकहरू भएकाले ती अंगहरूमा आ–आफ्नो टेलिभिजन, रेडियो लगायतका सञ्चारमाध्यम हुनु नितान्त ढिलो भइसकेको छ। नेपाल सरकार, आम नेपाली, नेपाली पत्रकार जगत्, प्राज्ञ, विज्ञले सेना–प्रहरीको ब्यारेक जीवनको कष्ट बुझेर यस पक्षलाई सहयोग गर्नुपर्छ।

महत्वपूर्ण वेबसाइट

Top