रथीको पदावधि थपसंगै सेनामा यसरी अन्त भयो नेतृत्वको दौड!


Thursday, 18 May, 2017 7:24 AM

काठमाण्डौ– एमाओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारको सम्भवत् अन्तिम मन्त्रीपरिषद वैठकले विहिवार सेनाका दुई रथीको पदावधी थप गर्ने निर्णय गरेसंगै नेपाली सेनामा भावी प्रधानसेनापतिको दौड लगभग सकिएको छ । सरकारले रथीद्वय वलदेवराज महत र पुर्णचन्द्र थापाको पदावधि विहिवार थप गरेको थियो ।  नेपाल प्रहरीमा नेतृत्व विकासमा जुन समस्या देखियो सायद त्यसैलाई मध्यनजर गरेर होला सैनिक नेतृत्वले यसपटक वुद्धिमतापूर्ण तरिकाले सेनाका दुवै रथीहरुको पदावधी बढाउने निर्णय गरेको छ ।

यसअघिका प्रधानसेनापति गौरवशमशेर राणाले उमेर हद वाकी भएपनि तत्कालिन रथी नेपाल भुषण चन्दमाथी व्यक्तिगत पूर्वाग्रह राखेर पदावधि थप नगरे पनि क्षत्रीले भने उमेर हद र सेनाको आवश्यकतालाई ध्यान दिएर दुवै रथीको पदावधि थपेर उदाहरणिय काम गरेका हुन ।

सेनामा निकै शक्तिशाली मानिने बलाधिकृतरथी रहेका बलदेवराज महतको तीन महिने पदावधि थपसंगै उनि आगामी आगामी १४ कात्तीकसम्म सो पदमै वहाल हुनेछन् भने त्यसपछि उमेर हदको कारण १५ कात्तिकमा महतले लामो सैनिक जिवनवाट अवकास पाउनेछन् । महतसंगै एकै दिन पदावधि थप भएका थापाले भने हालका प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षत्रीको २३ भदौ ०७५ मा तीन वर्षे पदावधि सकिएलगत्तै नेपाली सेनाको वागडोर सम्हाल्नेछन् ।

इजरायल–प्यालेस्टाइन सिमा क्षेत्र स्थित राष्ट्रसंघीय मिसन, अनडफमा फोर्स कमाण्डरको जिम्मेवारी सम्हालेका थापाले एक वर्षको अवधीमा आफुलाई भावी नेतृत्वका रुपमा कामले नै प्रमाणित गरेर नै होला सैनिक नेतृत्वले उनको पदावधि थप गर्ने निर्णय गरेको । फोर्स कमाण्डरको जिम्मेवारी सफलतापूर्वक पुरा गरेर एक वर्षमै नेपाल फर्केका रथी थापा उच्च व्यवसायीक सैनिक अधिकारी मानिन्छन् ।

थापा सेनामा यस्ता सैनिक अधिकृत हुन जसले सेनाका महत्वपुर्ण विभाग मानिनै सवै ठाउमा काम गरेर आफुलाई प्रमाणित गरिसकेका  छन् ।  उनले स्टाफतर्फ जंगी अड्डामा जनरल स्टाफ अधिकृत, प्रमुख सैन्य सचिवालयमा सम्पर्क अधिकृत, नेपाली सेनाको महत्वपूर्ण नियुक्ती मानिने सैनिक सचिव र कल्याणकारी निर्देशक र उपरथी हुदा कार्यरथी तथा संभाररथीको रुपमा जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।
फोर्स कमाण्डरका रुपमा काम गर्दा उपरथी थापा न्युयोर्कमा

सैनिक ऐनमा ५८ वर्ष पुगिनसकेको अवस्थामा रथीको पदावधि एक वर्ष थप्न सक्ने प्रावधानअनुसार नै महत र थापाको पदावधि प्रधानसेनापतिले थप गरेको देखिन्छ । प्रधानसेनापति क्षत्रीले पनि सैनिक ऐनमा नै टेकेर दुवै रथीको पदावधी थप गर्नको लागी सिफारीस गरेका हुन । यसअघि पनि सेनामा रथी बालानन्द शर्माको पदावधि थपेको इतिहास छ । २०६३ सालपछि रथीको पदावधी थप्ने अधिकार प्रधानसेनापतिमा सिमीत छ । यसअघि त्यो प्रावधान थिएन ।

सेनापति निकट स्रोतकाअनुसार क्षत्रीको चाहना आफ्नो भावी उत्तराधिकारी व्यवसायीक चरित्र भएको र नेतृत्व गर्न सक्ने क्षमता भएको होस भन्ने थियो । त्यसका लागी उनले आफ्नो झण्डै दुई वर्षे कार्यकालमा कसैलाई काखा र कसैलाई पाखा समेत गरेनन् ।   सायद लामो समयको मुल्यांकनपछि प्रधानसेनापति क्षत्री, रथी थापालाई नै आफ्नो उत्तराधिकारी बनाउने निष्कर्शमा पुगेका हुन । त्यसैको परिणामस्वरुप उनको म्याद थप भएको सैनिक वृतमा चर्चा छ ।

सरल स्वभाव र योग्यताका हिसावले पनि अव्वल मानिएका थापा लमजुङ्ग पाखाथोकमा जन्मिएका हुन । २०३६ सालमा सहायक सेनानीमा भर्ना भएका थापाको पल्टन भने गोरख बहादुर गण हो । थापाले सन् २००९ मा भारतको न्यु दिल्लीमा अवस्थित नेशनल डिफेन्स कलेजबाट नेशनल डिफेन्स कोर्ष गरेका हुन ।

सेनामा महतको अवकाससंगै हाल सैनिक गुप्तचर महानिर्देशनालयको प्रमुख रहेका उपरथी हेमन्त कुवर आगामी कात्तिक १५ मा रथीमा बढुवा हुनेछन् ।


 

Related News

बिचार

पूर्वराष्ट्रपति डा रामवरण यादवको सनसनीपुर्ण खुलासा :- मैले तीनपल्ट सेना बचाएको छु

अहिले सम्झिँदा– पहिलो संविधानसभामा जुन पार्टीहरूले सेरेमोनियल राष्ट्रपतिको भरपूर उपयोग गरे, दोस्रो सभामा तिनैले अविश्वास गरेजस्तो लाग्दैन रुतपाईंले यो एकदम ठिक भन्नुभयो । उनीहरूले सत्ताको लागि यसो गरेका हुन् । राष्ट्रपति सेरेमोनियल हो । तर, जुन बेला संसद् रहँदैन, त्यसको अख्तियार पनि राष्ट्रपतिकहाँ गइहाल्छ । बुद्धिजीवी, पत्रकारहरूले मलाई त्यसबेला बढी सक्रिय भएको भनी प्रश्न गर्ने पनि गर्छन् । सेनापतिको विषयमा यो प्रश्न उठ्छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र जोगाउनका लागि सेनाको विषयमा मैले संविधानलाई अलिकति ‘इन्क्रोच’ (हस्तक्षेप) गरेकै हुँ । तर त्यो बुझेर गरिएको निर्णय थियो । किनभने, देशमा दुई वटा सेना थिए । कम्तीमा शिविरका लडाकुको व्यवस्थापन भइसकेपछि कार्यकारी प्रमुखले ‘फुल फङ्सन’ (पूर्ण भूमिका) गर्न सक्थ्यो । नत्र, कहिलेकाहीँ मैले लगाम लगाउनै पथ्र्यो । मैले यो कुरा प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई स्पष्ट भनिदिएको थिएँ, ‘तपाईं विद्रोही प्रधानमन्त्री, रक्षामन्त्रीले दुई वटा सेनाको समस्या समाधान गर्नुस् । त्यसपछि सेनाको इस्युमा हात हाल्नुस् ।’

प्रचण्डजी, बाबुरामजीहरूले एक डेढ महिनादेखि बाहिर आएर बोल्न थाल्नुभएको थियो । मेरो सोच र उहाँको सोचमा फरक हुन थाल्यो । मैले सिधै त सोधिनँ, तर भित्र–भित्रै होमवर्क गर्न थालिसकेको थिएँ । किनकि, मैले अरू पार्टीहरूको फरक विचार छ भन्ने थाहा पाइरहेको थिएँ । रक्षामन्त्री (बादल) ले प्रधानमन्त्रीकहाँ सेनापतिलाई बोलाएर मलाई सहयोग गर्न (राजीनामा दिन) भनेपछि सेनापतिले मलाई फोन गरेका थिए । दोस्रोपल्ट पनि त्यसैगरी बोलाएर सहयोग गर्न भनेको थाहा पाएपछि मैले (कटवाललाई) राजीनामा नगर्न भनें । म त्यसबेला पत्रकारको एउटा कार्यक्रममा थिएँ । बाटोबाटै सेनापतिको फेरि फोन आयो । मैले जवाफ दिएँ, ‘तपाईंले प्रधानमन्त्री र रक्षामन्त्रीलाई भन्नुहोला– संस्थागत प्रक्रियाबाट राजीनामाका लागि कुरा ल्याउन भन्नुस्, (संस्थागत बाटोबाट ल्याउँदा चिठी राष्ट्रपतिकहाँ आइपुग्छ) अहिले राजीनामा नगर्नुहोला ।’
पुलिस र सशस्त्रको नियमावली परिवर्तन नगर्नुस् भनेर मैले प्रधानमन्त्री राखेर उहाँलाई भनेको थिएँ । उहाँले नमान्ने हुँदा आज पुलिस र सशस्त्रको के दशा छ ? आज सशस्त्र भन्सार र एयरपोर्टमा बसिरहेको छ ।
 

संगठन भित्र हस्पक्षेपका कारण जनताको नजरमा प्रहरीको छवि धमिलो !

उत्कृष्ट प्रहरी व्यवहार त्यतिबेला प्रदर्शित हुन्छ, जब प्रहरीले समाजका सम्पूर्ण वर्ग र समुदायलाई समान ठानी निस्वार्थ व्यावसायिक कार्य सम्पादन गरी आफू सबैको साझा व्यक्ति भएको भन्ने कुरा प्रहरी व्यवहारबाटै प्रमाणित गराउँछ । यो अवस्थामा प्रहरी कार्यसँग जनता सन्तुष्ट रहन्छन् । प्रहरी हाम्रै लागि हो भन्ने जनभावना विकसित हुन्छ । प्रहरी र जनताको पारस्परिक सम्बन्ध प्रगाढ बन्दै जान्छ । आवश्यक सहयोग आदान–प्रदान गर्ने परिपाटी बस्छ । जसका कारण प्रहरी कार्य प्रभावकारी हुने भएकोले समाजको नजरमा प्रहरीको छवि सुध्रन्छ । तर यसविपरीत प्रहरीबाट हुने गरेको एकपक्षीय व्यवहारले प्रहरीको छवि धमिलिएको छ । यसको सुधारका निम्ति प्रहरी व्यवहार लोकप्रिय हुन जरुरी छ ।  यसर्थ राजनीतिक प्रभावको कारण प्रहरीमा परेका उपरोक्त नकारात्मक असरले प्रहरी संगठनलाई नै बदनाम गराउँदै आएको हुँदा यसको अन्त्य गरी नेतामुखी बन्दै गएको प्रहरी सेवालाई जनमुखी बनाउन गृह नेतृत्व र प्रहरी नेतृत्व दुवैले ध्यान पु¥याउनु आवश्यक छ ।

महत्वपूर्ण वेबसाइट

Top